آمار دقیقی از تعداد اسب‌‌های اصیل ترکمن در ایران نیست. مقام‌های محلی هشدار می‌دهند که در آینده آثاری از نژاد اسب ترکمن در ایران باقی نخواهد ماند. کارشناسان برای نجات نژاد اسب ترکمن در ایران چه پیشنهادهایی می‌کنند؟

مسابقات اسب‌دوانی در ایران، تاخت‌وتاز اسب‌های وارداتی

در ایران سه گروه از نژاد اسب ترکمن به نام‌های یموت، آخال تکه و چناران (آمیزه‌ای از اسب ترکمن و عرب) مورد شناسائی قرار گرفته اند. اسب‌داری زمانی در میان ترکمن‌ها چنان رونقی داشت که تصور زندگی ترکمن‌ها بدون اسب ناممکن بود. اسب ترکمن بیشتر رنگی خاکستری و بدنی کشیده و لاغر دارد. صادرات این اسب به خارج ممنوع است.

یک کارشناس اسب ترکمن از شهرستان گنبدکاووس به دویچه وله می‌گوید: «بی توجهی به اسب ترکمن به ذخیره‌ی ژنتیکی اسب‌های ما ترکمن‌ها در ایران زیان رسانده و شمار اسب‌های اصیل و خالص ما بسیار کاهش یافته است».

همایش‌ احیای اسب ترکمن

اما برای جلوگیری از انقراض نژاد اصیل اسب ترکمن برخی اقدامات نیز آغاز شده است. خبرگزاری مهر گزارش می‌دهد که نخستین همایش ملی صنعت اسب و اسب داری، زیر عنوان "جشنواره اسب اصیل ترکمن" در شهرستان گنبدکاووس برگزار شده است.

در این جشنواره ۷۵ راس اسب از استان‌های گلستان، خراسان شمالی، البرز، تهران، همدان، اصفهان و قزوین شرکت داشتند. به نوشته مهر، شناسایی ذخایر ژنتیکی مناطق و تاکید بر حفظ آن، معرفی و انتخاب نژادهای برتر از جمله اهداف این جشنواره بوده است.

علی مبارکی مدیر امور دام جهاد کشاورزی خراسان شمالی می‌گوید تابحال بیش از ۵۴۸ راس اسب اصیل ترکمن در این استان شناسائی شده‌اند. اما در ترکمن‌صحرا، زادگاه اصلی این اسب‌ها، آمار دقیقی از تعداد آن‌ها وجود ندارد.

اسب ترکمن، قربانی واردات

بابک شکی، صاحب مدرسه‌ی سوارکاری شکی در تهران که یکی از سخنرانان همایش گنبد کاووس بود در گفتگو با دویچه وله انتقاد می‌کند که چاره جویی‌ها برای نجات نژاد اسب ترکمن بسیار کند انجام می‌گیرد و اگر بخواهند واقعا کاری بکنند باید از نیروهای متخصص واقعی استفاده کنند».

آقای شکی تاکید می‌کند:«اسب‌های مختلفی از اقصی نقاط دنیا وارد ایران کردند. ما البته مخالف آن نیستیم، اما در همه جای دنیا نخست به اسب‌های بومی اهمیت می‌دهند و بعد به سراغ اسب‌های وارداتی می‌روند».

آقای شکی در بخشی از سخنرانی خود در اولین همایش صنعت اسب در گنبدکاووس، درباره خصوصیات اسب‌های ترکمن گفته است: «طی سده‌ها، در جنگ‌ها و تاخت‌وتاز‌های ترکمن‌ها از دریای سیاه تا خزر، از خزر تا آناتولی و تا عراق امروزی و همچنین از شمال دریای خزر تا ایران امروزی، اسب‌های ترکمن نقش بسیار مؤثری ایفا کرده‌اند. ضمناً آن‌ها را در جشن‌ها، عروسی‌ها و اسبدوانی‌ها نیز آن‌ها را مورد استفاده قرار می‌دادند».

نخستین همایش برای نجات اسب ترکمن

بابک شکی یادآور می‌شود که نژاد خاصی از اسب‌های ترکمن را اکنون فقط می‌توانیم در گرگان و ترکمن‌صحرای ایران پیدا کنیم. وی درمورد عوامل نابودی نژاد اسب‌های اصیل ترکمن می‌گوید: «متأسفانه از بین بردن مراتع و اختلاط نژادی با اسبان تروبرد درجه چهار و پنج و شش، و عدم توجه مسئولین بی اطلاع و بی دانش به این نژاد، آن‌ها را تقریباً به ورطه‌ی نیستی بسیار نزدیک کرده است».

بزرگترین مجموعه سوارکاری ایران در حال تخریب

کارشناسان محلی می‌گویند. به‌سازی و بازسازی میدان‌های اسب دوانی شهرهای ترکمن نشین ایران از جمله مجموعه سوارکاری گنبد‌کاووس نیز، می‌تواند به حفظ نژاد اسب ترکمن کمک کند.

مجموعه سوارکاری گنبد کاووس در سال ۱۳۵۰ تاسیس شد. این مجموعه ۱۵۰ هکتار وسعت دارد که ۴۰ هکتار آن به خود مجموعه و بقیه آن به زمین‌های کشاورزی اختصاص یافته است. تا پیش از انقلاب اسلامی، مجموعه‌ی سوارکاری گنبدکاووس بهترین مجموعه خاورمیانه به حساب می‌آمد. به‌گزارش رسانه‌های محلی، اکنون این مجموعه «در بدترین شرایط و در چند قدمی تخریب قرار گرفته است».

حکیم ایگدری مدیر مجموعه سوارکاری گنبد کاووس می‌گوید، با گذشت ۴۰ سال روز به روز این مجموعه فرسوده‌ترمی‌شود. وی خاطرنشان می‌کند، درحال حاضر تعداد کم و انگشت شماری از اسب‌های ترکمن در مسابقات سوارکاری شرکت داده می‌شوند.

غیبت اسب ترکمن در مسابقات

یک علاقمند به ورزش سوارکاری از شهرستان گنبد کاووس به دویچه وله می‌گوید، در عروسی‌های ترکمن‌ها سنت مسابقه اسب سواری از بین رفته است. در مجموعه‌های سوارکاری شهرهای ترکمن نشین ایران هم، پیش از این مسابقات بین اسب‌های اصیل ترکمن رواج داشت. اما اکنون در مسابقات کورس‌های گنبد کاووس، آق قلا و بندرترکمن، اسب‌های اصیل ترکمن شرکت نمی‌کنند و گاهی تعداد آن‌ها انگشت شماراست.

غلامعلی سوسرایی فرماندار شهرستان گنبدکاووس به رسانه‌های محلی گفته است: «هم اکنون جمعیت اسب اصیل ترکمن محدود شده و از این رو مسئولان استان از تمام افراد علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در پرورش اسب استقبال می‌کنند».

بیژن جهان پناه، قائم‌مقام مدیرکل دفترترویج وزارت جهاد کشاورزی نیز هم اعتراف می‌کند: «اسب ترکمن به دلیل برنامه‌ریزی‌های نامناسب در معرض خطر قرار دارد». جهان‌پناه تائید کرده است که هم اکنون تعداد کمی از مراکز پرورش اسب پیشرفته هستند.

برای نجات اسب ترکمن چه باید کرد؟

بابک شکی، رئیس مدرسه سوارکاری شکی و یکی از قهرمانان برتر سوارکاری کشور راهکارهایی را برای نجات نژاد اسب ترکمن پیشنهاد می‌کند که به عقیده‌ی کارشناسان محلی و اسب شناسان ترکمن هم اجرای آن از انقراض نژاد اسب ترکمن جلوگیری خواهد کرد.

براساس پیشنهاد شکی «منطقه‌ی ترکمن‌صحرا و میدان اسبدوانی گنبد کاووس باید با حداکثر توان در اختیار اسب‌های ترکمن باشد، نه نژادهای دیگر. بالاترین جوایز هم باید متعلق به اسب‌های ترکمن باشد. در عین حال به سرعت باید همه‌ی اسب‌های ترکمن باقی‌مانده شناسایی و از طریق روش‌های ژنتیک درجه‌ی خلوص و اصالت آن‌ها مشخص و کتاب انساب آن‌ها تهیه شود».

آقای شکی همچنین به عنوان راهکار نجات نژاد اسب ترکمن پیشنهاد می‌کند:«کارشناسان واقعی اسب ترکمن به همکاری جهت مشخص نمودن تیره‌ها و تیپ‌های گوناگون این نژاد دعوت گرده‌اند». به نظر این کارشناس ایجاد نمایش‌ها و جشنواره‌ها جهت معرفی این اسب‌ها در بازار داخلی هم می‌تواند اقدامی موثر برای نجات نژاد اسب ترکمن باشد.

بابک شکی انتقاد می‌کند که چاره‌جویی‌ها برای نجات نسل اسب ترکمن کند انجام می‌گیرد، اما معتقد است برای خالص نمودن اسب ترکمن هنوز دیر نشده است. وی امیدوار است که با بهره‌گیری از دانش ژنتیک، شاید بتوان در پنجاه سال آینده، دوباره شاهد تولید اسب‌های اصیل ترکمن در ایران بود.

طاهر شیرمحمدی
تحریریه: جواد طالعی

حدود 60 کیلومتری شرق شهرستان کلاله(آی درویش) و در مسیر جاده مراوه تپه روستایی بسیار زیبا منظر بنام قارناوه علیا وجود دارد .اهالی این روستا را ترکمن های گوگلان تشکیل می دهند و فوق العاده مردمان مهمان نوازی هستند.بزرگان و یا حتی کودکان روستا وقتی با یک تازه وارد روبرو می شوند با نهایت اخلاص احوالپرسی می کنند و اگر بدون صرف چایی یا ناهار خانه اشان را ترک کنید یعنی به آنها بی احترامی کرده اید. آب و هوای این روستا بسیار باطراوت و دلچسب است و حاکی از لطافت کوه دارد.کار عمده مردم کشاورزی است و دامداری و صنایع دستی هم جزو مشاغل بعدی اهالی روستاست.

وقتی برای یک ساعت هم در این روستا حضور داشته باشید احساس خواهید کرد که در میان ترکمن های با محبت و با صفای 100 سال پیش هستید و راستی و صداقت علیرغم دست اندازی جامعه صنعتی و دغل بازی های تبعی آن و زندگی های تصنعی شهرنشینی ،تاثیری در این مردم نداشته است.
از جمله مظاهر عینی علمای واقعی دینی را می توان در قارناوه علیا جست . امام جماعت این روستا شخصیتی محترم و دانشمند بنام عبدالمطلب آخوند پهلوان زاده می باشد و بنیانگزار حوزه علمیه روستا نیز استادی روحانی و پیشکسوت بنام حالت بردی آخونددردی زاده است ، این عالم روحانی بقدری فصیح و شیوا سخن می گوید که شنونده را بالاختیار به رعایت مکارم اخلاقی و اسلامی وا می دارد و تاثیر گفتارش فوق العاده نافذ است.حوزه علمیه روستا در فضایی زیبا و مفرح قرار دارد و بانوان ترکمن هم در طبقه دوم مسجد جامع نماز می گزارند.دوستی و صمیمیت و صداقت را می توان از وجوه ممیزه بزرگان این روستا دانست. متاسفانه ترکمن های شهرنشین ما( شهری های گمیشان،بندرترکمن،آق قلا،گنبد و کلاله) تصور می کنند که جهانگردی فقط در سفر به خارج از کشور خلاصه می شود در حالیکه هم از حیث طبیعت و هم از جنبه شناخت فرهنگ های محلی، مناطق بسیار بکر و زیبایی در شرق ترکمن صحرا مانند گلیداغ و جرگلان وجود دارند که در هیچ جای جهان نظیر آنرا نخواهید یافت.اگر دوست دارید با حداقل هزینه و برای آشنایی با فرهنگ دیرین خود مسافرت و سیاحت نمایید حتما از جاده کلاله به سمت شرق ترکمن صحرا بروید و در اینکه به شما خوش خواهد گذشت تردیدی نکنید.

منبع خبر:www.turkmenstudents.com

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران، در جشنواره علمی فرهنگستان علوم پزشکی در روز چهارم اسفندماه 1390، دکتر فرهاد اسلامی گمیش تپه پژوهشگر برتر در حوزه پزشکی و سلامت انتخاب و رتبه اول علوم بالینی را بدست آورد.
دکتر فرهاد اسلامی گمیش تپه، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه منوسینای نیویورک، محقق ارشد مرکز تحقیقات بیماری‌های گوارش و کبد بیمارستان شریعتی می باشد.
دکتر فرهاد اسلامی گمیش تپه، محقق مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران به دلیل تحقیقاتش در زمینه تاثیر چای داغ در ابتلا به سرطان مری که نتایج آن طی مقاله ای در «مجله علمی پزشکان بریتانیا» ارائه شده برنده جایزه کمیته علوم و فناوری سازمان کنفرانس اسلامی (کامستک) که شامل یک مدال با امضای رییس کامستک و سه هزار دلار پول نقد است به ایشان اعطا شد.

دکتر اسلامی، دانش آموخته پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 84 بود که پس از آن در شهر گنبد کاووس به طبابت پرداخت. زمانی که تیم مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران به این شهر رفت، پس از مصاحبه با پزشکان، وی را انتخاب کرد تا وارد گروه تحقیقاتی مرکز شود. ایشان حدود چهار سال در مرکز تحقیقات گوارش و کبد فعالیت داشته است از طرف سازمان بهداشت جهانی (WHO) با دریافت بورسیه دانشگاه کینگز لندن توانست در آنجا PhD اپیدمولوژی سرطان مری را دریافت و مقالات متعددی در این زمینه منتشر کند.
یکی از بهترین مقالات وی که در مجله بسیار معتبر علمی پزشکان بریتانیا چاپ شد، این موضوع که را احتمال ابتلا به سرطان مری با مصرف چای داغ بسیار بالاست ثابت می‌کرد چرا که یکی از عادات غلط غذای منطقه «ترکمن صحرا» این بود که آنها درجه حرارت چایی که مصرف می‌کردند، بیش از 70 درجه سانتی‌گراد بود. این تحقیق بر روی حدود 50 هزار نفر که در حال مصرف چای بودند، انجام شد.

منبع خبر :www.turkmenstudents.com

افتخاری دیگر برای ترکمنصحرا

تیم والیبال ساحلی ایران متشکل از پرویز فرخی و آق محمد سلاق به سرمربیگری حمید موحدی پس از اینکه برای نخستین بار به فینال رقابت های قهرمانی والیبال ساحلی آسیا و اقیانوسیه راه یافتند و شگفتی ساز این رقابت ها نام گرفتند، در دیدار فینال به مصاف تیم چین 1 که کلکسیونی از افتخارات والیبال ساحلی را دارد و قهرمانی بازیهای آسیایی گوانجو را نیز با خود به یدک می کشد، رفت.

در این دیدار نمایندگان جمهوری اسلامی ایران پس از واگذاری ست اول با حساب 21 بر 15، ست های دوم و سوم را 22 بر 20 و 15 بر 13 از آن خود کردند تا برای اولین بار مقام قهرمانی رقابت های قهرمانی آسیاو اقیانوسیه را کسب کنند.

لازم به ذکر است تیم چین با 4100 امتیاز جز ده تیم برتر والیبال ساحلی جهان بود و تیم ایران که تا قبل از این مسابقات 1200 امتیاز داشت با کسب عنوان قهرمانی 250 امتیاز دیگر بدست آورد تا با 1450 امتیاز یک قدم دیگر به کسب سهمیه المپیک 2012 لندن نزدیک شود.
پس از قهرمانی تیم والیبال ساحلی ایران در مسابقات قهرمانی آسیا و اقیانوسیه در چین از سوی کمیته برگزاری پرویز فرخی ملی پوش کشورمان به عنوان بهترین و کامل ترین بازیکن این رقابت ها شناخته شد.
لازم به ذکر است فرخی با 44 سال سن مسن ترین بازیکن این رقابت ها نیز به شمار می رفت.

منبع خبر :www.turkmenstudents.com

افتتاح زیباترین شاهکار معماری دنیا به مناسبت 20 سال استقلال ملّی در ترکمنستان

بعداز کسب استقلال جمهوری مستقل ترکمنستان در سال 1991/م.، روند نوسازی و بازسازی کشور با توان هرچه بیشتر آغاز گردید. کشور ترکمنستان بعنوان یک کشور مستقل و عضو سازمان ملل متّحد، بویژه با اعلام بیطرفی آن، شایستگی داشت بر اساس ضروریات و مطلوبیّت در نوع و کیفیّت ساختمانها و مراکزی که از اعتبار بین المللی برخوردار بودند، معیارهای کیفی نوسازی مطابق با استانداردهای جهانی راه اندازی شود. در روند همین ایده خیلی از مراکزی که از نو بازسازی گردیدند از ابهّت قابل تحسینی برخوردار هستند. در بین آنها میتوان به ساختمانهای  آمفی تئاتر بزرگ شهر واقع در پایتخت، اوچ آیاق، بأش آیاق، سکّیز آیاق، کاخها، وزارتخانه ها، مساجد و یادبودها، موزه ملّی بزرگ شهر … و معماری اخیرکه  مربوط میشود به رادیو تلویزیون ملّی جمهوری ترکمنستان از جمله ساختمانهائی هستند که از نظر نوع و ساخت و ساز بناسازی طبق آخرین تجارب معماری جهان ساخته شده اند. معماری رادیو تلویزیون ملّی ترکمنستان که  نام جد بزرگ مان اوغوزخان را یدک میکشد، به لحاظ زیبائی، استحکام، امروزی و کیفیّت معماری آن در رده معدود ساختمانهائی است که اهمیّت جهانی کسب نموده اند. این بنا به عنوان شاهکار معماری جهان در کتاب رکودهای گینس به ثبت رسیده است.

این برج  مدرن در ماه گذشته میلادی با حضور رئیس جمهور ترکمنستان جناب آقای بردی محمّد قربانقلی اوغلی به مناسبت بیستمین سالگرد استقلال کشور بازگشائی شد.

 این مرکز بزرگ رادیو تلویزیون ملی ترکمنستان که در دامنه کوه “کؤپت داغ” در جنوب شهر عشق‏ آباد پایتخت کشور واقع شده است، توسط شرکت “پلی مکس” ترکیه احداث گردید. کل مخارج و هزینه هائی که در احداث این برج از جانب دولت ترکمنستان هزینه شده است، بالغ بر 100 میلیون یورو می باشد. این ساختمان منحصر به فرد و بی نظیر در منطقه آسیای مرکزی، به شکل یک ستاره بزرگ 8 ضلعی طرّاحی شده و دارای 31 طبقه می باشد. ارتفاع کلی برج اوغوز خان مرکز رادیو و تلویزیون ملی ترکمنستان 211 متر بوده و در طبقه بیست و نهم این ساختمان، رستورانی با گنجایش 290 نفر قرار دارد که آنجا مشرّف بر تمام شهر عشق آباد بوده و تا حومه شهر به خوبی قابل مشاهده است.
ستاره اوغوزخان در واقع چهارمین شگفتی دیدنی جمهوری مستقل ترکمنستان می باشد که در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است

نخستین بار در سال 2001 میلادی بزرگترین فرش ترکمنی دستباف جهان به مساحت 301 متر مربع به وزن 1200 کیلوگرم نیز در کتاب رکوردهای گینس به ثبت رسیده است. همچنین بلندترین میله آهنی ویژه پرچم ملّی به ارتفاع 133 متر در عشق‏ آباد از دیگر مواردی است که در کتاب رکوردهای جهانی گینس ثبت گردیده است. این میله در سال 2008 میلادی در منطقه جنوب عشق‏ آباد در نزدیکی موزه ملی این کشور  نصب شده ‏و در آن پرچم ملّی ترکمنستان به اندازه 5/52 در 35 به وزن 420 کیلوگرم نیز به اهتزاز درآمده است.

همچنین در سال 2010 میلادی نیز مجموعه فواره‌های منحصر بفرد واقع در میدان ورودی فرودگاه بین‏ المللی پایتخت احداث گردیده که به آخرین تکنولوژیهای کامپیوتری تجهیزشده است، این مجموعه بنام “اوغوزخان و پسران ایشان” نامیده می‏شود و در کتاب رکوردهای گینس به عنوان مجموعه شگفت انگیز فواره‌ای، معماری، مجسمه سازی و چراغانی به ثبت رسیده ‏است.
در مرکز این مجموعه فواره‌ای، جدّ ملتمان مجسمه اوغوزخان (آتا-بابامئز) و در اطراف آن نیز مجسمه شش فرزند ایشان نصب گردیده است.

منبع خبر :http://hojanepes.wordpress.com/

مدیر عامل تیم والیبال هاوش گنبدکاووس گفت: قرارداد بازیکنان ونزوئلایی این تیم روز دوشنبه منعقد شد و این دو رسما به تیم گنبدی پیوستند.
'مهدی محمدی' روز سه شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: این بازیکنان که 'کارلوس تجدا ریورا' و 'فرانسیسکو سوتلدو' نام دارند و تبعه کشور ونزوئلا و عضو تیم ملی این کشور هستند.
وی افزود: کارلوس تجدا با 30 سال سن در پست پشت خط زن از 18 سالگی پیراهن تیم ملی بزرگسالان کشور خود را بر تن دارد و به همراه تیم ملی کشور خود مقام قهرمانی، نایب قهرمانی و مقام سوم رقابتهای کوپا آمریکا را بدست آوردند و در المپیک چین نیز حضور داشته است.

او گفت: این بازیکن سابقه حضور در لیگ کشورهای اسپانیا، ایتالیا، آرژانتین، ترکیه و کره و کسب دو مقام قهرمانی اسپانیا ، مقام قهرمانی سری (ب) ایتالیا ، مقام سوم لیگ آرژانتین ، مقام چهارم لیگ ترکیه و مقام چهارم لیگ کره را در کارنامه خود دارد.
محمدی اظهار داشت: فرانسیسکو سوتلدو نیز به عنوان پاسور با 25 سال سن در تمامی رده های سنی عضو تیم ملی کشور خود بوده و از 19 سالگی پیراهن تیم ملی بزرگسالان ونزوئلا را بر تن دارد.
وی افزود: این بازیکن 4 سال عضو تیم 'پیرین بالکان' بلغارستان و نیز یک سال عضو تیم فنلاندی بوده و مقام سوم لیگ حرفه ای بلغارستان نیز از افتخارات وی در رده باشگاهی است.
او گفت: سوتلدو با داشتن گذرنامه بلغاری یک بازیکن دو ملیتی محسوب می شود.
مدیر عامل تیم والیبال هاوش گنبدکاووس افزود: با حضور این دو بازیکن ترکیب تیم برای حضور در رقابتهای لیگ برتر والیبال کشور کامل شد و هم اکنون تنها دغدغه مربیان هماهنگی دو بازیکن خارجی با سایر بازیکنان است.
محمدی گفت: بر اساس توافق صورت گرفته کمک مربی خارجی تیم هاوش نیز تا پایان هفته جاری به این تیم خواهد پیوست.

منبع خبر :www.turkmenstudents.com

«دایان »« چه کم از «هاوش » دارد؟

در حالی که نمایندگان مجلس درد دل خود را از عدم اجرای اصول 15 و19 قانون اساسی از تریبون مجلس با رهبری در میان می گذارند در یک اتفاق عجیب و باورنکردنی مدیر تیم والیبال گنبدکاووس در گفت و گو با ایرنا اعلام می کند : با نام «هاوش » گنبدکاووس در لیگ برتر والیبال حضور خواهیم یافت وی افزود: هاوش به معنای امت و پیروان کی پیامبر بوده و پس از رایزنی های فراوان انتخاب شده است. از آنجا که اسپانسر تیم گنبد امسال تغییر کرده و «محمدی «ها قرار است تیم داری کنند انتخاب نام حق مسلم آنها است, تیم خصوصی است و صاحب اختیار آن مالک باشگاه. در متون دینی داریم که که از حق فرزند بر پدر و مادر خود انتخاب نام نیک است در مورد والیبال گنبد نیز با وجود آنکه تیم خصوصی است اما همان طور که در شماره پیش نوشتم والیبال ترکمن صحرا دل خوشی تمام جوانان و پیران ترکمن است، تسکین دهنده تمام دردها ورنجهای صحرا نشینان است،فراموشی تمام بیکاری ها وآوراگیها ست ودر یک کلام خود زندگی است , پس باید نامی در خور و لایق آنان انتخاب شود ونام ونشان ترکمن ها را به معرض نمایش قرار دهد.

» گفته شده است: موجودی که در اعماق دریا زندگی میک‌ند، آخرین چیزی را که کشف میک‌ند، آب است. او فقط زمانی از وجود آب آگاه خواهد شد که حادث های اتفاقی او را به سطح آب آورد و با هوا آشنا سازد… به طور کلی، توانایی شخص برای دیدن فرهنگ خویش، مستلزم داشتن اندکی واق عنگری است که اگر نگو ییم هیچ، ولی به ندرت وجود دارد« رابرتسون، 1372 ، ص 74.

بدون شک اولین نماد فرهنگی که با فردی پس از تولدش همراه میشود و معمولا تا پایان عمر نیز همراه اوست، نامی است که پدر و مادر بر وی  مینهند و دیگران نیز او را بدین نام م یخوانند، شاید به دلیل همین عمومی بودن و همراهی همیشگی است که توجه به آن کمتر است. همچنین ممکن است به دلیل ثبات بلند مدت آن، حساسی تها را به خود جلب نکند. و تنها در مواقعی که تغ ییراتی قابل توجه در آن ایجاد م یشود، توجه پژوهشگران را معطوف به خود نماید 1 هاوش در فرهنگ لغت دهخدا چنین آمده است :

در پهلوی hawisht به معنی مغ )روحانی زرتشتی (، موبد. شاگرد. روحانی جوان )زرتشتی ( که در مراسم دینی به قربانی کننده ، یاری کند. در اوستا havishta آمده که در فرهنگهای فارسی جزو لغات زند و پازند ضبط شده و به معنی امت گرفته اند. )پورداود، خرده اوستا حاشیه ی صص 38 – 239 از حاشیه ی برهان چ معین ص 2312 (.

چند سالی که در تهران و شهرستان بودم تا حالا این واژه به گوشم نخورده, با جستجوی در شبکه جهانی اینترنت نیز غیرازپسرخردسال علی کریمی چنین کلمه ای دراین دنیای بی درو پیکروگسترده نیز غریب و ناشناخته است با پرس و جو از بزرگتران و استخوان خوردکرده های ترکمن در حوزه فرهنگ و ادب نیز به نتیجه ای نمی رسم , با این وجود چطور این نام به ذهن صاحبان تیم خطور کرده و با چه کسانی رایزنی کرده اند بر ما پوشیده است در این باره چند گزینه محتمل است یا اینکه صاحب تیم برای تبلیغات شرکت های خصوصی خود تیم داری می کند که در این صورت نام هایی از قبیل «هایپر گنبد »و «هایپر محمدی گنبد »...مناسبتر است .همان طور که «نئوپان »و «استقلال جهاد کشاورزی« و» جواهری « چنین کردند .

یا اینکه برای معروف و مشهور شدن چنین می کند وچند صباحی تیم داری می کند همان طور که حسین هدایتی و شفیع زاده ها کردند که در این صورت فرقی نمی کند که هاوش باشد , داماش یا استیل هالی وود به قول عادل فردوسی پور .باری به هر جهت است وبدون پشتوانه فکری که در این صورت انتظاری نمی توان داشت به بادی می آیند و چون صاعقه ای می گذرند.

و یا اینکه در کنار تیم داری و معرفی محصول شرکت خود , به هویت قومی و فرهنگی و بومی می اندیشد و بیشتر یک باشگاه فرهنگی ورزشی است تا صرفا ورزشی که در این صورت نام از قبیل :

(بگنج )شادمانی     

(دایان ) نشان از تلاش و کوشش و بر خاستن

(ایلمان )سمبل ایل

(آی سوی)از نژاد و تبار ماه

(آلتئن, کوٌموٌش )فلز باارزش و گران بها

(بایات : )ثروت و دارایی

(به آخر کلمات گنبد ضافه شود)

با مسماتر و مفهوم تر و شکیل تر است باید در نظر داشته باشیم که با خرید امتیاز یک تیم فقط بازیکن ها و باید در نظر داشته باشیم که با خرید امتیاز یک تیم فقط بازیکن ها و اجازه ورودی مسابقات را بدست می آوریم و حمایت ها ی معنوی مردم و تماشاگران و دلسوزان این رشته تنها با احترام واقعی به آنها بدست می آید و نه تصمیمات یک جانبه و از بالا با مالکیت به همه چیز و همه کس نگریستن .در این مورد نیز نمی گویم مسولان تیم نظر سنجی انجام می دادند اما با مشورت بزرگان وفرهیختگان ترکمن صحرا قطعا متاسفانه مدیران تیم خشت نام هایی شایسته و درخورکه نشانه فرهنگ غنی زبانی ترکمن صحرا باشد انتخاب می شد تا مردم به نیکی و احترام یاد کنند که اول را در این مورد کج نهاده اند

1:عباس عبدی .تحول نامگذاری کودکان در میان قوم ترکمن بلوچ کرد عرب.

حسین محمودی mahmoudihossein@yahoo.com

منبع : نشریه صبح صحرا

چگونه ترکمن صحرایمان را توسعه دهیم؟

هر ملتی نقاط ضعف و قوت بسیاری دارد و ملت ترکمن هم از این قاعده مستثنی نیست،می گویند ملتی موفق و سرفراز می گردد که با خودشناسی و دانش فراوان به بینش و تکامل فردی و اجتماعی برسد.پیشینه و فرهنگ مردم ترکمن در گذشته آنقدر نیرومند و مستحکم بوده است که تاکنون طوفان جهانی سازی و امواج سهمگین تهاجمات فرهنگی نتوانسته است پایه های آنرا متزلزل کند ولی آیا این ستونها تا کی مقاومت خواهند داشت . آیا مرمت و نگهداری از این ستونها صورت می گیرد؟ ایا فقط به گذشته خود افتخار کنیم و به حال و آینده خود و فرزندانمان نیندیشیم.داشتیم و داشتند حساب نیست ،دارم و داریم حساب است.

لطفا در ادامه مطلب بخوانید

دانشمندی که هیچ گاه مطرح نشد

دکتر احمدرضا آبانی  ( Ahmadreza Abani ) ، دانشمند فیزیک . برترین استاد فیزیک دانشگاه واشنگتن ، بنیان گذار فیزیک اتم و فیزیک کوانتوم در دانشگاه آمریکا . موسس فیزیک پلاسمای جهان . فردی که دنیا در شوک از دست دادنش ماند . متولد 21 مارچ  1946 در گنبد کاوس از خانواده فقیر ترکمن . مقیم آمریکا . وفات 21 مارچ 1984 ، به علت نامعلوم .

همسر وفادار دکتر حوریا محمدی . دکتر دارای یک فرزند دختر بنام شیدا و یک فرزند پسر بنام شهاب بوده . متاسفانه همسر جوان وی، دکتر محمدی و دو فرزند دکتر ، طی سقوط هواپیما در واشنگتن جان باختند . جای بسی تاسف و تاثر است که دنیا دکتر را خیلی زود از دست داد . دکتر در عمر کوتاه خود ، جامه جدیدی به فیزیک پوشاند ، به حدی که در حال حاضر در دانشگاه های آمریکا فیزیک اتم پلاسما به عنوان یک رشته دانشگاهی تدریس می شود . تحقیقاتی که دکتر انجام داد ، همچنان از طرف دولت آمریکا حمایت می شود و توسط برترین شاگردان دکتر ادامه دارد . تلاشهای بی دریغ دکتر در فیزیک اتم بی نظیر بوده ، به حدی که رئیس جمهور وقت آمریکا به وی لقب دانشمند فیزیک آمریکا را اعطا کرد .

متاسفانه چهره این دانشمند بزرگ جهان ، و اینکه چه خدمتی به جامعه بشری انجام داد ، و اینکه چگونه فیزیک جدید را متحول کرد ، و همچنین کشفیات و تحقیقات این دانشمند بزرگ ، به علت سیاست های غلط بعضی از کشورها ، برای همیشه نابود شد و برای همیشه از تاریخ فیزیک جهان بدون هیچ اثری پاک شد .

منبع : http://turkoman.wordpress.com/?s=abani

طی تماس تلفنی با فرودگاه  ساری پرواز ساری به عسلویه  از نیمه اول مهر ماه هفته ای یک روز و روزهای شنبه برقرار میشود.